هم اندیشی مرزبانی دیجیتال در سومین روز خود با موضوعات «هوش مصنوعی و آینده فضای مجازی»، «شبکه‌های اجتماعی حکمرانی و امنیت ملی» و «ملت مبعوث شده، حکمرانی فضای مجازی»، روز دوشنبه 25خرداد 1405 به میزبانی دانشگاه بین‌المللی سوره به صورت حضوری و برخط به همت دانشکده فرهنگ و ارتباطات و با همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه بین المللی سوره در ابتدای این برنامه، خانم بابایی مدیر پنل‌های روز سوم ضمن خوش آمد به شرکت‌کنندگان در جلسه، توضیحاتی درخصوص روند برنامه، موضوعات ارائه‌شده و سخنرانان ارائه نمود. همچنین درپنل هفتم از ساعت 8:30 تا 11، پنج سخنران به ارائه موضوعات خود پرداختند. 

 

مرز فرهنگی

در نخستین سخنرانی از روز سوم این نشست، دکتر مرتضی صدیقی‌فرد، معاون پژوهشی دانشگاه بین‌المللی سوره، موضوع مرزبانی فرهنگی در برابر هوش مصنوعی غیربومی را مطرح کرد و سه عامل داده، زبان و تصویر را در این زمینه بررسی کرد. او بیان کرد: «مرزبانی دیجیتال تنها حفاظت از شبکه نیست، بلکه حفاظت از امکان درست دیده‌شدن ایران است و مرز فرهنگی جایی است که داده، زبان و تصویر، هویت ما را بازتولید می‌کنند.» در این سخنرانی، پیشنهادهایی از جمله سواد بصری هوش مصنوعی و شاخص‌های ارزیابی فرهنگی نیز ارائه شد.

 

فرصت‌ها و تهدیدها

دکتر محمدعلی سبقتی، معاون دانشکده فنی دانشگاه صدا و سیما، در بررسی تأثیرات گسترده و متنوع هوش مصنوعی بر امنیت شبکه‌های موبایل، ضمن تبیین قابلیت‌های این فناوری، به تحلیل انواع هوش مصنوعی در حوزه‌های مهاجم، متخاصم و بدافزارها پرداخت. وی همچنین بر ضرورت پیش‌بینی آسیب‌پذیری‌ها پیش از شناسایی توسط دشمن و لزوم به‌کارگیری هوش مصنوعی در چارچوب راهبرد «نبرد نامتقارن» تأکید کرد.

 

جهش پلتفرمی

دکتر جواد صادقی جعفری، استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه بین‌المللی سوره، در ارائه خود به موضوع جهش پلتفرم‌های بومی در پرتو اعتماد کاربران پرداخت و بیان کرد حکمرانی ملی نه به معنای محدود کردن، بلکه به معنای امنیت داده‌ها و ماندن داده‌ها در داخل کشور است. او در ادامه گفت: جامعه مدنی باید به پلتفرم‌ها اعتماد داشته باشد و در پایان، پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاران ارائه کرد.

 

پایش هوشمند؛ حلقه مفقوده

دکتر داود نعمتی انارکی، عضو هیأت علمی و دانشیار دانشگاه صدا و سیما، در ابتدای سخنان خود پارادایم جدید مرزبانی را گذار از نظارت سنتی به پایش هوشمند عنوان کرد که در جامعه ما یک حلقه مفقوده است. وی افزود: در پایش هوشمند باید بر ساختار انتشار تمرکز شود، نه بر محتوا. او در پایان بیان کرد که باید از مرزبانی نه برای فیلترینگ، بلکه برای موازنه روایت‌ها و حفاظت از امنیت روانی جامعه استفاده کرد و به جای واکنش پس از بحران، به تشخیص زودهنگام پیش از بحران برسیم.

 

الگوریتم‌ها؛ حاکمان نامرئی عصر جدید

دکتر سمیرا خطیب‌زاده، استادیار و مدیر گروه مدیریت فرهنگی و رسانه دانشگاه بین‌المللی سوره، مبحث آینده حکمرانی مجازی در عصر هوش مصنوعی را ارائه کرد و بیان داشت: مسئله مهم امروز صرفاً فناوری نیست، بلکه حکمرانی بر فناوری است، و از هوش مصنوعی به عنوان زیرساخت شکل‌گیری نظم جدید جهان نام برد. وی در پایان گفت: هوش مصنوعی آینده را صرفاً تغییر نمی‌دهد، بلکه در حال بازتعریف مفهوم قدرت، حکمرانی و مرز است.

 

 

دو رکن مکمل حاکمیت دیجیتال

دکتر یوسف خجیر، دانشیار ارتباطات و قائم‌مقام دانشگاه بین‌المللی سوره، به موضوع خدمات متقابل مرزبانی سایبری و هوش مصنوعی پرداخت و ابعاد این مرزبانی را تبیین کرد. وی در ادامه به مؤلفه‌های کلیدی هوش مصنوعی و خدمات مرزبانی دیجیتال به هوش مصنوعی بومی، از جمله تشویق به همکاری میان نهادهای مختلف و افزایش اعتماد عمومی به فناوری بومی، اشاره کرد.

 

حکمرانی ترکیبی

مهندس رامین امین‌زاده، پژوهشگر حوزه شبکه‌های اجتماعی، اینفلوئنسرها را به عنوان پیشران افکار عمومی معرفی کرد و به تفاوت میان «حکمرانی» و «کنترل» پرداخت. وی افزود: «ما در حوزه اینفلوئنسری حکمرانی نکرده‌ایم، بلکه دست به کنترل زده‌ایم و بهای کنترل سلبی، زیرزمینی‌شدن، کژگزینی، گسست و مهاجرت است.» او در پایان بیان کرد که اگر مخاطب «احساس امنیت»، اینفلوئنسر «احساس استقلال» و حاکمیت «احساس اطمینان» داشته باشند، آن‌گاه از کنترل به حکمرانی رسیده‌ایم.

 

زندگی پلتفرمی

دکتر محسن مهدیان، مدیرعامل همشهری، در ابتدای سخنان خود عنوان کرد: «ما به‌دلیل نشناختن پلتفرم‌ها، حاکمیت این عرصه را به غیر سپرده‌ایم؛ به‌طوری‌که برای هر ذهنی که حاکمیتش غیر اسلامی شود، عملاً بخشی از حاکمان را از دست می‌دهیم.» وی در پایان تأکید کرد: «فضای مجازی به مرز مهمی از زندگی افراد تبدیل شده است؛ مردم در پلتفرم زندگی می‌کنند و در آن گفتگو، هویت و هنجارهای خاص خود را دارند.»

 

نقش الگوریتم‌ها

دکتر جهاندار امیری، دانشیار و مدیر گروه روزنامه‌نگاری دانشگاه صدا و سیما، به موضوع نقش الگوریتم‌ها در قطبی‌سازی اجتماعی و تضعیف گفتمان عقلانی پرداخت و پژوهش‌های پیشین خود و مطالعات بین‌المللی در این حوزه را تحلیل کرد. در بخشی دیگر از این سخنرانی، تأثیرات آینده‌نگرانه تقویت و شکل‌گیری «اتاق‌های پژواک» هوش مصنوعی بر فرهنگ و ارزش‌ها بررسی شد.

 

ابزارهای حکمرانی

در آخرین سخنرانی از پنل هشتم، دکتر محمدحسین سیاح طاهری، جامعه‌شناس و کارشناس فضای مجازی، موضوع شبکه‌های اجتماعی، حکمرانی و مرزبانی دیجیتال را ارائه داد و نحوه حکمرانی کشورهای دیگر بر فضای مجازی را بررسی کرد. وی افزود: «محدودسازی و مالکیت از جمله ابزارهای حکمرانی هستند.» در بخش‌های دیگر این سخنرانی، مباحثی پیرامون قانون‌گذاری، معاضدت حقوقی و مذاکره نیز مطرح شد.