کرسی ترویجی نقش هوش مصنوعی در تقویت دیالوگ بین‌دینی و ایجاد وحدت مذهبی در انقلاب اسلامی ایران: چالش‌ها و فرصت‌ها برگزار شد.

در پنجاه و چهارمین کرسی ترویجی دانشگاه بین‌المللی سوره، یکشنبه 3 خرداد 1405 کرسی ترویجی با عنوان «نقش هوش مصنوعی در تقویت دیالوگ بین‌دینی و ایجاد وحدت مذهبی در انقلاب اسلامی ایران: چالش‌ها و فرصت‌ها» با حضور جمعی از دانشجویان دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین‌المللی سوره و با همکاری معاونت پژوهشی برگزار شد.

به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه بین‌المللی سوره، در این نشست دکتر جعفر حسین‌پور، دانشیار گروه علوم ارتباطات، به‌ عنوان ارائه‌دهنده، دکتر امیدعلی مسعودی، استاد علوم ارتباطات، به ‌عنوان ناقد، دکتر یوسف خجیر، دانشیار علوم ارتباطات، به عنوان مدیر جلسه حضور داشتند.

در ابتدای این نشست، دکتر خجیر، عضو هیات علمی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین‌المللی سوره، بحث خود را در چارچوب تحولات کلان عصر جدید صورت‌بندی کرد و نشان داد که بشر از جامعه اطلاعاتی به جامعه شبکه‌ای، سپس به جامعه پلتفرمی و اکنون به جامعه هوش مصنوعی وارد شده است؛ عصری که در آن، هوش مصنوعی نه صرفاً یک ابزار فنی، بلکه نیرویی اثرگذار در بازآرایی مناسبات انسانی و اجتماعی به شمار می‌رود.

خجیر با برشمردن رویکردهای چهارگانه نسبت به هوش مصنوعی (رویکرد خوش‌بینانه، رویکرد بدبینانه، رویکرد عمل‌گرایانه، رویکرد انتقادی) تصریح کرد: در این کرسی، مبنای تحلیل رویکرد عمل‌گرایانه است؛ رویکردی که ضمن پذیرش فرصت‌ها و ظرفیت‌های هوش مصنوعی، از نادیده‌گرفتن تهدیدها و چالش‌های آن نیز پرهیز می‌کند. وی افزود: در این چارچوب، هدف اصلی آن است که مزایای این فناوری در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه در عرصه گفت‌وگوی دینی، به‌حداکثر برسد و هم‌زمان آسیب‌ها و محدودیت‌های آن به‌صورت آگاهانه مهار شود.

در ادامه نشست، دکتر حسین‌پور، عضو هیأت علمی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین‌المللی سوره ارائه خود را با بررسی ظرفیت‌ها، چالش‌ها و افق‌های پیش‌روی هوش مصنوعی در حوزه تعاملات دینی و بین‌مذهبی شروع کرد و گفت: این فناوری، در عین برخورداری از قابلیت‌های گسترده برای تسهیل ارتباطات انسانی، می‌تواند در صورت نبودِ ملاحظات اخلاقی و راهبردی، به ابزاری برای تشدید سوءتفاهم‌ها نیز بدل شود. وی بر این نکته تاکید کرد که هوش مصنوعی در جامعه معاصر، صرفاً یک ابزار فناورانه نیست، بلکه بستری اثرگذار بر شیوه‌های فهم، گفت‌وگو و هم‌زیستی میان پیروان ادیان و مذاهب مختلف به شمار می‌آید.

دانشیار علوم ارتباطات دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین‌المللی سوره، به تحلیل داده‌های مذهبی به‌عنوان یکی دیگر از توانمندی‌های هوش مصنوعی اشاره کرد. وی گفت: بر این اساس، الگوریتم‌های هوشمند قادرند الگوها، اشتراکات و نقاط هم‌پوشان میان متون، آموزه‌ها و گفتمان‌های دینی را شناسایی کنند و از این رهگذر، زمینه‌ای برای تعمیق فهم تطبیقی فراهم آورند. همچنین به نقش هوش مصنوعی در مدیریت و سازماندهی اطلاعات مذهبی تأکید کرد که این فناوری می‌تواند دسترسی به منابع دینی را سامان‌مندتر، سریع‌تر و کارآمدتر سازد.

در ادامه این کرسی دکتر امیدعلی مسعودی، استاد علوم ارتباطات دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین‌المللی سوره، با اشاره به اهمیت زبان فارسی در ساختار علمی مقالات و عمق نظری به نقد پرداخت و پیشنهاد داد که واژه «دیالوگ» با «گفتگوی بین‌دینی» جایگزین شود تا هم از زبان فارسی حمایت شود و هم مفهوم روشن‌تر گردد. سپس، در ارزیابی چکیده، گفت: که باید تعادل بیشتری میان معرفی زمینه، هدف، روش و یافته‌های تحقیق برقرار باشد و از تمرکز صرف بر یافته‌ها کاسته شود.

عضو هیات علمی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین‌المللی سوره همچنین بر لزوم بازنگری در بیان مسئله تأکید کرد و پیشنهاد داد که این بخش از زبان پژوهشگر باشد و به روشنی به سوال تحقیق برسد. وی همچنین تاکید کرد که دلیل انتخاب «انقلاب اسلامی» به عنوان بستر تحقیق، به طور شفاف تبیین گردد.

در نهایت، این نشست ضمن تأکید بر مسئولیت پژوهشگران در قبال تحولات فناورانه، بر اهمیت حفظ حافظه نهادی و تجلیل از پیشگامان تأکید ورزید. بر همین اساس، در پایان جلسه یاد و خاطره خانم دکتر زکیه‌السادات طباطبایی، معاون پیشین پژوهشی، گرامی داشته شد؛ شخصیتی که نقش تعیین‌کننده و مؤثری در فرآیند تصویب و توسعه ساختار کرسی‌های ترویجی در دانشگاه ایفا کرد و تلاش‌های ایشان در ارتقای سطح پژوهش‌های دانشگاهی همواره الهام‌بخش مسیر پیش رو است.